१७ नोव्हेंबर - ' लिओनीड्स ' - सिंह राशीतील उल्कावर्षाव.

       १७ नोव्हेंबरच्या रात्री आकाशात सिंह राशीतून उल्कावर्षाव होतांना पाहायला मिळणार आहे. रात्री १२ च्या सुमारास पूर्वक्षितिजावर सिंह रास उगवेल. तेंव्हापासून ते पहाटे पर्यंत आपण हा वर्षाव पाहू शकतो. यावेळी तासाला १५ ते २० उल्का कोसळताना दिसतील. ती रात्र अमावस्येची असल्याने काळोखात हा वर्षाव नयनरम्य दिसेल. त्यादिवशी आपली पृथ्वी टेम्पल टटल या धूमकेतूचा मार्ग (कक्षा) ओलांडून जाणार असलेने   हा उल्कावर्षाव घडतो. हा धूमकेतू दर ३३ वर्षांनी सूर्यमालेत येऊन सूर्याला फेरी मारून जात असतो. त्यावेळी धुमकेतुमधील काही द्रव्य त्याच्या मार्गावर सांडत असते. त्याला अंतराळातील डेबरीज (कचरा) असे म्हणतात. जेंव्हा पृथ्वी या भागातून पुढे जात असते तेंव्हा गुरुत्वाकर्षणामुळे हा कचरा पृथ्वीकडे खेचला जातो आणि वातावरणाशी घर्षण होऊन तो पेट घेतो , तेंव्हा आकाशात एक लखलखीत प्रकाश शलाका चमकून जाते. काहीवेळेला तर मोठाले अग्निगोलसुद्धा दिसतात. त्यामुळे पृथ्वीवासीयांना नभांगणात नयनरम्य रोषणाई पाहायला मिळते. जणू आकाशाच्या अंगणात नक्षत्रांची दिवाळीच चालू आहे. धूमकेतूचा हा कचरा अंतराळात सिंहराशीच्या दिशेत असलेने या उल्का सिंह राशीतून पडत आहेत असे  भासते. म्हणूनच या खगोलीय अविष्कारास लिओनीड्स- म्हणजे सिंह राशीतील उल्कावर्षाव असे म्हणतात. इतर राशिंमधूनही वर्षभरात लहान-मोठे वर्षाव होतच असतात.
 त्यांतील काही प्रेक्षणीय असतात . उदा. जेमिनिड, परसुअस त्यांप्रमानेच लिओनीड्स  हा एक आहे.
        उल्कावर्षावाचा मनमुराद आनंद लुटण्यासाठी आपण शहरापासून थोडे दूर, अंधाऱ्या ठिकाणी जायला हवे. एखाद्या टेकडीवर किंवा डोंगरावर गेलात तर अतिउत्तम. घराच्या टेर्रेस वरुन किंवा विस्तीर्ण मैदानावरून देखील उल्कापात पाहू शकता, पण तेथून संपूर्ण आकाश मात्र दिसायला हवे. अशा ठिकाणी चटई अंथरून त्यावर पडून निवांत निरिक्षण करावे. आपली नजर पूर्व दिशेला उगवणाऱ्या सिंह राशिकडे लावावी. तुम्ही कोणत्याही उपकरणाशीवाय केवळ डोळ्यांनी  निरीक्षणाचा आनंद घेऊ शकता. सोबत वही पेन असेल तर उल्कापाताच्या नोंदीही ठेऊ शकता. तुमच्या ग्रुपमध्ये कोणी एखादी खगोल तज्ञ व्यक्ती असल्यास आकाशातील नक्षत्र, राशी, तारका समूहांची माहिती करून घेऊ शकता. त्यामुळे तुमचा निरीक्षणाचा आनंद द्विगुणित होऊशकेल.
     सिंह राशीतील उल्कावर्षाव अनुभवणे ही तर   खगोल प्रेमींसाठी    जणू नैसर्गिक दिवाळीची पर्वणीच आहे, इतरांनीही त्याचा आनंद जरूर लुटावा. लक्षात असुद्यात १७ नोव्हेंबरची रात्र .